Ralf König


zdjęcie

    Ralf König urodził się 8 sierpnia 1960 w westfalskim Soest/Westfalen. Uczęszczał do szkoły zawodowej w Werl, którą ukończył z tytułem stolarza. W 1979 roku, w okresie coming-outu, opublikował w monachijskim, undergroundowym czasopiśmie Zomix oraz w magazynie Rosa Flieder pierwsze, krótkie historyjki komiksowe, w sporej części mocno zaangażowane, naznaczone duchem politycznego ruchu emancypacyjnego gejów. Uzupełnił średnie wykształcenie, by potem, w latach 1981-1986 studiować na Państwowej Akademii Sztuki w Düsseldorfie na kierunku FreieKunst.

    W 1981 ukazały się pierwsze trzy zeszyty: Sarius, Das sensationelle Comic-Book oraz SchwulComix, dokumentujące poszukiwania własnego stylu, oscylującego pomiędzy naturalizmem, fantastyką i estetyką undergroundu. W latach 1983-1985 na zlecenie czasopisma Zeitschrift Arbeit und Sicherheit im deutschen Bergbau powstawała seria Bodo und Heinz. Wraz z drugim tomem SchwulComix z 1984 roku, wydanym w berlińskiej, branżowej oficynie Rosa Winkel, König wypracował wreszcie własny styl i skrystalizował tematykę: w krótkich anegdotach z puentą, rysowanych w minimalistycznym stylu, pozostającym pod wpływem francuskiej artystki Claire Bretécher, portretował w autoironiczny sposób i z satyrycznym przymrużeniem oka codzienność gejowskiej subkultury. W latach 1985 i 1986 pojawiły się kolejne albumiki SchwulComix (we wzowieniu opatrzone tytułami Silvestertuntenball und Sahneschnittchen), dzięki którym König awansował do rangi kronikarza ruchu gejowskiego, znanego coraz szerszej publiczności.

    W 1987 roku powstała pierwsza dłuższa opowieść fabularna Das Kondom des Grauens - parodia kryminałów w tonie filmów noir (a w 1990 jej kontynuacja Bis auf die Knochen). Także w 1987 roku ukazał się Mężczyzna, przedmiot pożądania - pierwsza książka Königa, wydana w renomowanym, mainstreamowym wydawnictwie, dzięki czemu zdobył sobie szeroką rzeszę czytelników, także spoza społeczności homoseksualnej. Rok później ukazała się jego kontynuacja Pretty Baby. Obie części sfilmowane zostały w roku 1994 przez Sönke Wortmanna pod tytułem Mężczyzna, przedmiot pożądania, z udziałem Tila Schweigera, Joachima Króla i Katji Riemann w rolach głównych, przyciągając do kin 6,5 widzów, co dało mu miano drugiego najpopularniejszego niemieckiego filmu w historii. Pokazywany był w 47 krajach, w 1995 zdobył Państwową Nagrodę Filmową i przyczynił się do odrodzenia nieistniejącego niemal nurtu niemieckich komedii.

Powieści komiksowe stały się obok krótkich, anegdotycznych stripów drugą idealną formą dla barwnych opowieści Ralfa Königa, do których z satyrycznym zacięciem zaadaptował nawet takich klasyków jak Arystofanes (Lysistrata, 1987, sfilmowana w 2002) czy Szekspir (Jago, 1998). W obu formach twórczości pojawiła się nierówna para kartoflanonosych bohaterów, Konrad i Paul (postaci powstały w 1990 r. na potrzeby miesięcznika Magnus), których autor obdarzył swoimi cechami charakteru, i do których regularnie wraca, wpisując w ich losy kronikę gejowskiej codzienności. W tomiku Super Paradise (1999) podjął temat AIDS, w Sie dürfen sich jetzt küssen (2003) – związków partnerskich.

    W 1989 roku König przygotował osiem zeszytów o tematyce prewencyjnej dla niemieckiego stowarzyszenia Aids-Hilfe. Mimo ogromnego sukcesu, w latach dziewięćdziesiątych pojawiły się także doniesienia o przestępstwie przeciw obyczajności, niektóre zaowocowały dochodzeniami w sprawie książek Königa. Szczególnie aktywny w tym względzie był Bawarski Urząd Ochrony nad Młodzieżą (Landesjugendamt). Wniosek o podjęcie śledztwa w sprawie tomiku Bullenklöten! (1992) został jednak oddalony przez Federalny Urząd Certyfikacji Mediów Niebezpiecznych dla Młodzieży (Bundesprüfstelle für jugendgefährdende Schriften), który powołał się na prawo do swobody wypowiedzi artystycznej. Mimo to w roku 1996 na wniosek prokuratury w Meiningen przeprowadzone zostało szeroko zakrojone, ogólnokrajowe śledztwo, a w jego trakcie do konfiskaty w ponad 1.000 księgarń. Akcja skierowana była – obok innych komiksów (jak np. Maus Arta Spiegelmana) - głównie przeciw tomowi Kondom des Grauens. Nie doszło jednak do postępowania sądowego.

W 2004 roku König wkroczył na nowe tory, rozpoczynając cykl Roy & Al, którego bohaterami są dwa psy pewnej gejowskiej pary. W swoim – jak dotąd najobszerniejszym – dziele, Dschinn Dschinn opublikowanym w dwóch tomach (2005 i 2006), przyjrzał się fenomenowi radykalnego Islamu. Oprócz regularnych wydawnictw książkowych, König co miesiąc rysuje historyjki do czasopism: niemieckiego Männer aktuell oraz francuskiego Fluide Glacial, które zostały później opublikowane w zbiorach albumowych Suck my Duck! (2004) i Trojanische Hengste (2006).

    W swoich dowcipnych, często także przewrotnych i poruszających opowieściach Ralf König nieodmiennie walczy z uprzedzeniami wobec gejów i lesbijek, przez co przyczynił się znacząco do liberalizacji społecznej. Jego książki przetłumaczono jak dotąd na 14 języków. Łączny nakład ponad 7 millionów egzemplarzy daje mu miano najpopularniejszego autora komiksów o otwarcie gejowskiej tematyce. Cztery z jego książek zostały sfilmowane, kilka wystawiono w formie przedstawień kukiełkowych. Już w 1992 roku König został podczas Międzynarodowego Salonu Komiksowego w Erlangen wyróżniony nagrodą Maxa i Moritza w kategorii Najlepszy Niemiecki Rysownik Komiksów, potem nadeszły kolejne, międzynarodowe wyróżnienia, m.in. Prix Alph'Art w Angoulême za najlepszy scenariusz przetłumaczony na język franuski (za Wie die Karnickel, 2005), oraz Premio miglior storia lunga w Lucca za włoskie wydanie Bullenklöten! W roku 2006 rysowane komentarze Ralfa Königa otrzymały ponownie nagrodę specjalną jury Max-und-Moritz "w uznaniu zaangażowania w konflikcie wokół duńskiej gazety Jyllands- Posten po opublikowaniu przez nią karykatur Mahometa".